Zmiany klimatyczne i rosnące zagrożenia związane ze stresem wodnym oraz chorobami roślin wymuszają na rolnikach coraz bardziej świadomy dobór odmian zbóż. Sezon 2026 stawia przed producentami rolno-spożywczymi nowe wyzwania – coraz częściej lata są gorące i suche, a ryzyko pojawienia się chorób, takich jak mączniak prawdziwy, rdza brunatna, fuzariozy kłosów czy septorioza, jest znaczne. W takich warunkach wybór odpowiedniej odmiany zbóż, odpornej zarówno na suszę, jak i choroby, staje się kluczowy dla stabilności plonów i rentowności gospodarstwa. W tym artykule przedstawiamy rekomendowane odmiany głównych gatunków zbóż w Polsce na nadchodzący sezon, wraz z opisem ich cech, potencjału plonowania i odporności.
Pszenica ozima – fundament upraw w Polsce
Pszenica ozima pozostaje najważniejszym gatunkiem zboża w Polsce, stanowiąc podstawę zarówno dla przemysłu młynarskiego, jak i paszowego. Na sezon 2026 szczególnie rekomendowane są odmiany łączące wysoki potencjał plonowania z odpornością na suszę i choroby.
- Odmiana Essa (Poznańska Hodowla Roślin) charakteryzuje się wybitną odpornością na stres abiotyczny, w tym niedobory wody, a jednocześnie stabilnym plonowaniem w różnych warunkach glebowych. Jej silne, dobrze ukorzenione źdźbła oraz odporność na wyleganie zwiększają bezpieczeństwo plonów w warunkach ekstremalnych. Dodatkowo odmiana ta wykazuje bardzo dobrą odporność na choroby kłosów, co minimalizuje straty w jakości ziarna i pozwala utrzymać wysoką klasę pszenicy w handlu.
- Maxus (Saaten Union) to odmiana o wysokiej jakości ziarna, odporna na choroby liści i kłosów. Genetyczne uodpornienie na niektóre patogeny, w połączeniu z wytrzymałą słomą, zmniejsza ryzyko wylegania, a wysoka zimotrwałość pozwala bezpiecznie przezimować nawet w trudniejszych warunkach.
- RGT Diplom (RAGT Semences Polska) to odmiana uniwersalna, dobrze przystosowana do różnorodnych gleb i terminów siewu. Średnia wysokość roślin i odporność na wyleganie w połączeniu z dobrą tolerancją na choroby sprawiają, że jest to odmiana polecana zarówno dla dużych gospodarstw towarowych, jak i mniejszych producentów.
Pszenżyto – odporność i stabilność plonów
Pszenżyto, łączące cechy pszenicy i żyta, jest często uprawiane w Polsce na stanowiskach mniej urodzajnych. Odmiana SU Atleus (Saaten Union) wyróżnia się odpornością na choroby płodozmianowe i wysokim poziomem plonowania nawet w latach suchych. Dzięki temu stanowi wartościowe rozwiązanie dla rolników poszukujących stabilności produkcji w niepewnych warunkach klimatycznych. Pszenżyto to także dobry materiał paszowy, a wysoka odporność na stres pozwala utrzymać jakość ziarna.
Jęczmień jary – szybkie tempo wzrostu i odporność
Jęczmień jary, ze względu na krótki okres wegetacji, jest idealnym rozwiązaniem w gospodarstwach, które chcą dywersyfikować uprawy i minimalizować ryzyko strat związanych z suszą.
Masimo (DANKO) to odmiana pastewna o wysokim potencjale plonowania i dobrej odporności na stresy abiotyczne. Rośliny mają sztywną słomę, co zmniejsza ryzyko wylegania, a profil zdrowotności pozwala ograniczyć stosowanie fungicydów.
Gambit (DANKO) charakteryzuje się rekordowym plonowaniem w badaniach polowych oraz bardzo dobrą odpornością na wyleganie i obłamywanie dokłosia. Doskonała zdolność krzewienia umożliwia redukcję normy siewu, co jest istotne w warunkach ograniczonego dostępu do wody.
Owies – zrównoważona uprawa i odporność na suszę
Owies zyskuje coraz większe znaczenie w Polsce, zarówno jako pasza, jak i roślina wspomagająca poprawę struktury gleby. **’KWS Oskar’** (KWS Polska) to odmiana o wysokiej odporności na choroby i stresy środowiskowe. Stabilne plonowanie oraz wysoka jakość ziarna czynią ją atrakcyjnym wyborem dla producentów zainteresowanych zarówno produkcją ekologiczną, jak i przemysłową.
Kukurydza – odporność na suszę i choroby podstawy źdźbła
Choć kukurydza w Polsce nie jest tak powszechnie uprawiana jak zboża ozime, jej znaczenie w systemach mieszanych rośnie, zwłaszcza w gospodarstwach z produkcją paszową. **’Pioneer P0216’** (Corteva Agriscience) to odmiana wykazująca wysoką tolerancję na suszę oraz odporność na choroby podstawy źdźbła i fuzariozę. Szybki wzrost i wysoki potencjał plonowania sprawiają, że odmiana ta jest chętnie wybierana przez rolników dbających o stabilność plonów w warunkach zmiennej pogody.
Sezon 2026 wymaga od rolników zwiększonej uwagi przy doborze odmian zbóż. Wybór odpowiednich gatunków i odmian może znacząco wpłynąć na stabilność plonów, bezpieczeństwo finansowe gospodarstwa oraz minimalizację ryzyka strat spowodowanych suszą i chorobami.
Przy wyborze odmiany warto kierować się nie tylko odpornością na stresy środowiskowe i choroby, ale również profilem gospodarstwa, warunkami glebowymi, dostępnością wody oraz docelowym przeznaczeniem ziarna. Konsultacja z doradcą rolnym i wykorzystanie wyników prób polowych może znacząco zwiększyć skuteczność decyzji uprawowych.
Świadomy wybór odmian zbóż to dziś nie tylko kwestia rentowności, ale również element strategii adaptacyjnej wobec zmieniającego się klimatu. Dzięki nowoczesnym odmianom odpornym na suszę i choroby rolnicy mogą ograniczyć ryzyko strat, zwiększyć stabilność plonów i zapewnić sobie bezpieczeństwo ekonomiczne w nadchodzącym sezonie.